Gạch tuynel là gì? So sánh với gạch lò thủ công và gạch không nung

Gạch tuynel là gì?

"Tuynel" là cách người Việt đọc chữ tunnel, nghĩa là đường hầm. Lò tuynel là một lò nung dài dạng đường hầm. Gạch mộc (gạch đã tạo hình nhưng chưa nung) được xếp lên các xe goòng, rồi xe goòng chạy chầm chậm qua lò từ đầu này sang đầu kia.

Trên đường đi, gạch lần lượt qua ba vùng:

1. Vùng sấy: gạch được làm khô dần bằng khí nóng tận dụng từ chính lò, tránh bị nứt do mất nước đột ngột.
2. Vùng nung: nhiệt độ cao nhất, thường khoảng 900–1.000°C tùy loại đất. Đây là lúc đất sét "chín" và kết khối thành viên gạch cứng.
3. Vùng làm nguội: gạch nguội dần trước khi ra lò, giảm nứt do sốc nhiệt.

Vì lò chạy liên tục và mỗi vùng giữ nhiệt độ ổn định, mọi viên gạch đều đi qua cùng một "lịch trình" nhiệt. Đó là lý do gạch tuynel đều màu và đều chất lượng hơn hẳn gạch nung theo mẻ.

Gạch tuynel khác gạch lò thủ công thế nào?

Lò thủ công (lò đất, lò hộp, lò vòng kiểu cũ) nung theo từng mẻ. Gạch xếp gần lửa thì bị quá lửa, sẫm màu, cong vênh. Gạch xếp xa lửa thì non, màu nhạt, dễ vỡ. Một mẻ gạch thủ công vì thế thường phải phân thành nhiều loại, và người mua dễ gặp tình trạng mỗi xe một màu.

Lò thủ công còn gây ô nhiễm khói bụi nặng. Nhà nước đã có chủ trương xóa bỏ dần các lò gạch thủ công, nên gạch thủ công ngày càng ít và nguồn hàng thiếu ổn định.

Còn gạch không nung thì sao?

Gạch không nung (gạch block, gạch bê tông nhẹ, gạch xi măng cốt liệu…) được làm từ xi măng, cát, đá mạt, tro xỉ… rồi ép hoặc đóng rắn, không qua lửa. Đây là loại vật liệu được Nhà nước khuyến khích vì không dùng đất sét nông nghiệp và ít khói thải.

Nói công bằng, gạch không nung có ưu điểm riêng: viên to nên xây nhanh, một số loại rất nhẹ. Nhưng nó cũng đòi hỏi thợ quen tay, đúng vữa và đúng quy trình. Nếu thi công như gạch đỏ truyền thống, tường dễ bị nứt chân chim hoặc thấm ở mạch.

Khi nào nên chọn gạch tuynel?

• Bạn xây nhà ở với đội thợ quen gạch đỏ truyền thống và muốn tường chắc, ít nứt, dễ trát.
• Công trình cần lượng gạch lớn, đều màu, đều kích thước giữa các đợt giao (chung cư, trường học, nhà xưởng).
• Bạn cần gạch có giấy chứng nhận hợp quy để nghiệm thu với chủ đầu tư hoặc tư vấn giám sát.

Gạch tuynel cũng có nhiều chủng loại để phối hợp: gạch ống cho thân tường, gạch đinh cho chân tường và vị trí chịu lực, gạch demi để xây đầu tường. Xem chi tiết ở bài Gạch ống, gạch đinh, gạch demi khác nhau thế nào.

Gạch tuynel Rạng Đông

Nhà Máy Gạch Tuynel Rạng Đông tại xã An Phước, Đồng Nai sản xuất gạch nung tuynel từ năm 2006. Gạch đạt chuẩn QCVN 16:2023/BXD, nhà máy áp dụng hệ thống quản lý chất lượng ISO 9001:2015, và gạch đã được dùng cho các công trình như chung cư The Privé, Crescent Mall. Bạn có thể xem quy trình làm ra viên gạch trong bài Quy trình sản xuất gạch tuynel.